13 عذر نويسنده اگر بخواهم از همهء فوائدى كه از جنبه‌هاى مختلف مىتوان از اين تاريخ برد ، و از همهء موضوعهاى مهمّ كه در باب آن شرح و بسط مىتوان داد ، در اين مقدّمه بحث كنم بىاندازه مطوّل خواهد شد . نيّت كرده بودم كه در باب آداب و رسوم ديوانى از طبقات كتّاب و انواع مخاطبات و القاب و از منشور و مرسوم و فرمان و مثال و رسالت و پروانه و علامت و نشان و توقيع و طغرا و طرّه ، و از منافع منصب و تفاوت بين صاحب ديوان و صاحب ديوان انشا ، و از طرز تهمت خيانت به وزيرى بستن و آن را به ثبت رسانيدن و مجلس رسيدگى به آن تهمت ، و از ساير تأسيسات مملكتى و عادات دربارى و ادارات و آلات جنگ و طريقهء گرفتن قلعه و اسباب محاصره و وسايل دفاع و اسلحه‌خانه و زرّادخانه و ، از افكار مصنّف در باب عوام النّاس و از مجازاتهاى مرسوم آن عهد و از زبانها كه در ايران و در روم در آن زمان متداول بود و ، از بسيار چيزهاى ديگر گفتگو كنم . امّا از اينها گذشتم و كار را به ديگران يا بوقت ديگر گذاشتم . همچنين اگر مىخواستم داخل كتاب‌شناسى اين موضوع شوم ، و از مآخذ و منابع تاريخ اين دوره ، مقالات و رسالات و كتب به زبانهاى متعدّد كه خواندن آنها از براى جمع‌آورى اطّلاعات مربوط بتاريخ اين زمان مفيد و لازم است ، بحث كنم شايد اسم پانصد ششصد تأليف را بايست با اطّلاعات كتابشناسى قيد كنم و تازه فهرست كاملى نمىشد و شايد همان مقدارها نام نبرده مىماند . در مدّتى كه چاپ اين كتاب پيش مىرفت دوستى كه نامش در تعليقات آمده است بطهران آمد و جزوه‌هاى چاپ شده را خواند و بعضى حواشى نوشت و تصحيحات پيشنهاد كرد و مرجعها